Maddi ve manevi tazminat
Hukuka aykırı fiil veya sözleşme ihlali sonucu uğranılan maddi (somut zarar) ve manevi (üzüntü, elem) zararların giderilmesi amacıyla açılan davalar.
Maddi tazminat, tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücü kaybı ve ekonomik geleceğin sarsılması gibi hesaplanabilir zararları kapsar (TBK md. 53-54).
Manevi tazminat, bedensel bütünlüğün zedelenmesi veya kişilik hakları ihlali halinde hâkim takdiriyle belirlenir; caydırıcılık ve tatmin unsurları gözetilir (TBK md. 56).
Her iki tazminat türünde de kusur, zarar miktarı ve hakkaniyet ilkeleri kritik rol oynar.
Süreç Nasıl İlerler?
- Olayın hukuki niteliği (haksız fiil/sözleşme) belirlenir ve zamanaşımı süresi kontrol edilir.
- Deliller toplanır (raporlar, tanık, belge, bilirkişi talebi).
- Asliye hukuk veya iş mahkemesinde dava dilekçesi hazırlanır ve açılır.
- Bilirkişi incelemesi sonrası talep miktarı revize edilir, kararın icrası takip edilir.
Gerekli Belgeler
- Kimlik ve vekaletname
- Olay tutanağı, sağlık raporları, hastane kayıtları
- Gelir belgeleri (bordro, vergi beyannamesi, SGK dökümü)
- Tanık listesi ve yazışmalar
- Varsa SGK gelir bağlama kararı veya kusur raporu
Sık Sorulan Sorular
Manevi tazminat miktarı nasıl belirlenir?
Hâkim, olayın ağırlığı, kusur oranı, tarafların durumu ve ekonomik koşulları gözeterek takdir eder; genellikle maddi tazminatla orantılı tutulur (TBK md. 56).
Tazminat davasında zamanaşımı süresi nedir?
Haksız fiilde 2 yıl (fiili ve faili öğrenmeden) / 10 yıl (her halde); suç varsa ceza zamanaşımı uygulanabilir.